Washington Post: İran misilleme planını yeniden gözden geçiriyor olabilir

İddialara göre İran, Hamas lideri Haniye'nin gizli bir bomba ile öldürüldüğü sonucuna vardı.

ABD Başkanı Joe Biden, Orta Doğu'da artan gerilimi önlemek için yoğun diplomatik temaslarda bulundu.

Beyaz Saray'ın çabaları arasında, İran ile gizli görüşmeler yaparak itidal çağrısında bulunmak, Gazze'de ateşkesi engellememesi için İsrail Başbakanı Netanyahu'ya sert uyarılar göndermek ve caydırıcılık başarısız olursa İsrail ve diğer ABD müttefiklerini korumak için bir deniz ve hava filosu göndermek gibi adımlar yer aldı.

Bölgesel bir savaşın riski hala yüksek. Ancak Beyaz Saray yetkilileri, Salı günü yaptıkları açıklamada, Biden'ın çabalarının sonuç vermeye başladığını düşündüklerini belirttiler. İran, geçen Çarşamba günü Tahran'da Hamas lideri İsmail Haniye'nin suikastından sonra büyük bir misilleme planını yeniden gözden geçiriyor olabilir. Yetkililer, Lübnan'daki Hizbullah'ın ise hala belirsiz bir unsur olduğunu aktardı.

İran'ın tepkisi, Haniye'nin nasıl şehit olduğu konusundaki kafa karışıklığı nedeniyle karmaşıklaştı. Tahran başlangıçta onun bir İsrail füzesiyle öldürüldüğünü iddia etti ve benzer bir yanıt gerektiğini belirtti. Ancak yetkililer, Tahran'ın özel olarak Haniye'nin gizli bir bomba ile öldürüldüğü sonucuna vardığını söylüyor. İran rejiminin üçüncü ülkelerde benzer hedefli saldırılar gerçekleştirdiği biliniyor.

Tahran, bu hafta ABD'nin güç gösterisi ve İsviçre büyükelçiliği aracılığıyla Tahran'a ve Birleşmiş Milletler'deki İran misyonuna gönderilen gizli Beyaz Saray mesajları nedeniyle de caydırılmış olabilir. Üst düzey bir yönetim yetkilisi, "İran, Amerika Birleşik Devletleri'nin çıkarlarımızın, ortaklarımızın ve insanlarımızın savunmasında sarsılmaz olduğunu açıkça anlıyor. Bu prensibi vurgulamak için bölgeye önemli miktarda askeri varlık gönderdik." mesajını verdi.

ABD'nin İran'a gönderdiği mesajlar, büyük bir tırmanış riskinin son derece yüksek olduğunu ve bunun yeni Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkian hükümetinin istikrarı için ciddi sonuçlar doğuracağını da açıkça belirtti.

Biden'ın Netanyahu ile yürüttüğü diplomasi de bir o kadar karmaşıktı. Geçen Perşembe günü, ikisi arasında Biden'ın İsrailli liderin Gazze'de ateşkes ve rehine serbest bırakma çabalarını engellediğinden şikayet ettiği sert bir telefon görüşmesi yapıldı. Biden'ın, Netanyahu'ya "iyi bir ortak" olmasını söylerken, bilgili bir kaynağa göre, daha çok "Scranton Joe" (Biden'ın memleketi) tarzında, sert bir ses tonuyla konuştuğu belirtiliyor.

Ancak tartışmalı telefon görüşmesinden bu yana, Netanyahu ABD aracılığıyla sağlanan ateşkes anlaşmasına doğru adım attı. Geçen hafta, Netanyahu'nun ABD tarafından müzakere edilen formülde arabulucuların anlaşmayı bozacağını düşündüğü değişiklikleri dayattığı bildirildi. Bu hafta, Netanyahu'nun sağcı koalisyonunun en az bir üyesine değişiklik yapmadan anlaşmayı desteklediğini söylediği belirtildi.